نماز، نیاز آرامش معنوی:

آرامش معنوی در پرتو نماز
آرامش و سلامت روانی نیاز هر لحظه انسان‌هاست؛ زیرا در سایه همین آرامش است كه انسان می‌تواند به كمال برسد. در دنیای امروز بویژه در غرب، ناامنی‌ روانی، اضطراب و افسردگی بیداد می‌كند و اگر انسان در پی درمان واقعی خویش نباشد، در حقیقت خود را به ورطه نابودی و فنا انداخته است. اگر واقع‌بینانه به ریشه‌های بیماری‌های روانی در جامعه بنگریم، درمی‌یابیم یكی از مهمترین و كلیدی‌ترین علل این گونه بیماری‌ها و ناملایمات روحی-روانی، ضعف ارتباط انسان با خداست.

نماز تنها عبادت نیست‌
اجرای فرایض دینی از جمله نماز علاوه بر این كه احساسات معنوی انسان را تحریك می‌كند، از ناملایمات و ناراضی‌های روزمره می‌كاهد. نتایج تحقیقات فراوان نشان می‌دهد، ارتباط قلبی با نیروی برترین الهی می‌تواند با افزایش قدرت تحمل و بالا بردن آستانه صبر و شكیبایی فرد، به وی در كنترل ناملایمات و ناراضی‌های روزمره كمك بسیاری كند.امروزه این دانشمندان غرب هستند كه با تحقیقات بسیار فراوانی تازه به این آیه شریفه از قرآن كریم رسیده‌اند كه‌الا‌بذكر‌الله‌تطمئن‌القلوب. كلمه نماز نشان می‌دهد كه رابطه‌ای میان انسان و پروردگارش وجود دارد. وقوف خاشعانه و خاضعانه انسان در نماز در برابر خداوند متعال به او نیروی معنوی می‌بخشد كه حس صفای روحی و ‌آرامش قلبی را در او پدید می‌آورد.

حركات فیزیكی در نماز
تا به حال به این واقعیت جالب فكر كرده‌اید كه چرا نماز تركیبی از حركات بدنی نیز است و چرا همچون آیین‌ها و شریعت‌های دیگر كه معمولا در حالت ساكن عبادت می‌كنند (كه البته در جای خود برای همه ما بسیار محترم است، نیست؟)‌ همه اینها حكمت خداوند است. از آنجا كه در نماز شما با همه اعضای بدن و حواس خود متوجه خدا می‌شوید و از همه اشتغالات و مشكلات زندگی روی برمی‌گردانید، آرامش روان و سلامت روانی را در خود پدید می‌آورید.الكسیس كارل، پزشك فرانسوی پس از تحقیقات فراوان ثابت كرد كه نماز، سلامت و نشاط روانی و معنوی مشخصی را در خانواده‌ها به ارمغان می‌آورد و همین حالت است كه منجر به شفای بیماران در زیارتگاه‌ها و معابد می‌شود.هم‌اكنون مكتب مذهب‌درمانی در جهان طرفداران بسیاری پیدا كرده و بسیاری از بیماری‌های روحی‌- روانی را می‌توان با توسل به نیروی لایزال الهی درمان و مداوا كرد. در شماره آینده، شما را با فیزیولوژی حركات نماز و نقش تك‌تك حركات در ایجاد آرامش روحی روانی آشنا می‌كنیم.

آیا خواندن نماز در صورت نیاز و مواقع بحرانی فایده ای دارد یا تنها باعث آرامش در همان لحظه می شود؟
اقامه نماز در همه حال موجب آرامش دل ها و قرب انسان به معبود می باشد. آثار و برکات نماز در همة ابعاد زندگی انسان جلوه می نماید، البته در مواقع بحرانی و موجهه با ناراحتی ها نماز موجب آرامش و اطمینان می شود، ولی این آرامش گذرا و موقت نیست و در وجود انسانی باقی می ماند.
فلسفة نماز و عبادت در همة ابعاد، قابل درک برای بشر نمی باشد و در آیات و از طریق معصومان(ع) تنها بخشی از آثار و حکمت های نماز و عبادت بیان شده که چنین است:
1ـ قرب معنوی
یکی از آثار بسیار مهم نماز قرب به خداوند است. این اثر، روح عبادت و نماز را تشکیل می دهد و در یکی از آیات هدف آفرینش انسان «عبادت» بیان شده است.(1) که حکایت کننده از بُعد معنوی نماز و اهمیت آن است. امام علی(ع) فرمود: «الصلوة قربان لکل تقی؛(2) نماز وسیله تقرب هر پرهیزکاری به خداوند است». در برخی روایات از نماز به عنوان معراج مؤمن یاد شده که اشاره به آثار معنوی آن می باشد.
2ـ یاد خدا و آرامش روانی
در قرآن کریم آمده است: «اقم الصلوة الذکری؛(3) نماز را برپادار تا به یاد من باشی».
یکی از نویسندگان در تفسیر آیه می نویسد: «روح و اساس و هدف و پایه و مقدمه و نتیجه و بالاخره فلسفه نماز یاد خدا است. ذکرالله است که در آیه به عنوان برترین نتیجه بیان شده است».(4)
ذکر و یاد خدا نقش تعیین کننده در آرامش روانی دارد. نماز به عنوان ذکر خدا به نمازگزار آرامش می‌دهد: «ألا بذکرالله تطمئن القلوب؛(5) آگاه باشید یاد خدا مایه اطمینان و آرامش دل ها است».
3ـ بازدارنده از گناه
یکی از آثار مهم نماز جلوگیری از گناه است: «إنّ الصلوة تنهی عن الفحشا و المنکر»(6).
4ـ گناه زدایی
یکی از آثار بسیار مهم نماز گناه زدایی است. نماز وسیلة شستشو از گناهان و باعث مغفرت و آمرزش الهی است.(7) پیامبر(ص) به یاران خود فرمود: «اگر بر در خانة یکی از شما نهری از آب صاف و پاکیزه باشد و در هر روز پنج بار خود را در آن شستشو دهید، آیا چیزی از آلودگی و کثافت در بدن می ماند؟» در پاسخ عرض کردند: نه، حضرت(ص) فرمود: «نماز درست همانند آب جاری است. هر زمان که انسان نماز می خواند، گناهانی که میان دو نماز انجام شده است، از بین می رود».(8)
5ـ غفلت زدایی
بزرگ ترین مصیبت برای رهروان راه حق این است که هدف آفرینش خود را فراموش کند و غرق در زندگی مادی و لذایذ زود گذر گردد، اما نماز به حکم این که در فواصل مختلف در هر شبانه روز پنج بار انجام می شود، مرتباً به انسان اخطار می کند و هشدار می دهد و هدف آفرینش او را خاطر نشان می سازد. این نعمت بزرگی است که انسان وسیله ای در اختیار داشته باشد که در هر شبانه روز چند مرتبه به او بیدار باش گوید.(9)
6ـ عامل پرورش فضایل اخلاقی
نماز روح اخلاص و خدا باوری را در انسان افزایش می دهد و نتیجه آن پرورش فضایل اخلاقی است. انسان باز نماز خواندن، خود را از جهان محدود ماده و چهار دیوار طبیعت بیرون می برد و به ملکوت آسمان ها دعوت می کند و با فرشتگان هم صدا می شود و خدا را در همه حال حاضر و ناظر می داند.
7ـ همگرایی
علاوه بر آثار مذکور که معمولاً آثار فردی نماز محسوب می شوند، نماز موجب همگرایی اجتماعی و سیاسی مسلمانان می شود.برگزاری نماز جمعه و جماعت، وحدت و همگرایی مسلمانان را به نمایش می گذارد.

برچسب ها : نماز ، نیاز آرامش معنوی ، آرامش ، قرآن ،
شنبه 9 آبان 1388
نویسنده : ابوالفضل خوردیماقی ,   ,  نظرات ( )